Grafisch Bedrijf Goes maakt werk van marktniches
Grafisch Bedrijf Goes - uit 1977 - is een fullservice bedrijf voor drukwerk, verpakkingen en signing. Steeds speelt het bedrijf tijdig en met gerichte innovaties in op veranderende marktomstandigheden. Zo introduceerde GBG afgelopen jaar “Boostyourbox”, een online webshop voor bedrukte verpakkingen in golfkarton, inclusief op maat te maken werktekeningen. Binnenkort wordt dit aanbod uitgebreid met dozen uit vouwkarton, waarvoor een nieuwe productiestraat is ingericht. Eigenaar Chris van Antwerpen legt uit hoe Grafisch Bedrijf Goes al 48 jaar relevant blijft.
De rode draad in het verhaal is dat het bedrijf marktniches bedient waarbij doorlooptijd en flexibiliteit doorslaggevend zijn. Om dat mogelijk te maken, ligt er een sterke focus op techniek en efficiënte productie. Dit zorgde ervoor dat Grafisch Bedrijf Goes (hierna: GBG) veranderingen in de afzetmarkt voor wist te blijven.
Kenmerkend is dat een groot deel van de uitrusting zo is gekozen dat er verschillende producttypen mee kunnen worden verwerkt. Hierdoor is het, bij vraagterugval in een bepaald marktsegment, mogelijk om het machinepark en de medewerkers te blijven inzetten. Er is een tweede reden voor deze aanpak: een deel van de vraag is cyclisch, en zo is het eenvoudiger om door het jaar heen toch de orderbezetting op peil te houden.

Chris: ‘Voor mij is de uitdaging dat we uitbreidingen van onze uitrusting of productvolumes vormgeven zonder extra productiemedewerkers aan te trekken, terwijl we tegelijkertijd flexibel kunnen inspelen op de vraag. Een van de gevolgen van het verbeteren van de efficiëntie is de productie van dozen en displays: oorspronkelijk startte die met kleine oplages van 100 tot 500 stuks. Nu maken we soms ook 5.000 of 20.000 stuks binnen één opdracht. Daar is wel een geschiedenis aan voorafgegaan.’
Familiebedrijf
Die geschiedenis begon in 1977: toen startte Jan van Antwerpen, de vader van Chris, in Goes een bedrijf aan huis voor het drukken van familiedrukwerk. Een stencilmachine was het voornaamste productiemiddel. Het bedrijf groeide uit tot het huidige GBG, dat sinds 2019 gevestigd is in een eigen pand in Goes. Dat pand is zo duurzaam mogelijk gebouwd en is, met hergebruik van warmte en zonnepanelen die voor de stroomvoorziening zorgen, energie-neutraal.
Chris kwam als driejarige al op de werkvloer en zou er nooit meer weggaan. Hij weet alles van de productie en van de machines die op de werkvloer staan. In 1999 ging hij bij zijn vader aan de slag en in 2003 werd hij medevennoot. Het bedrijf betrok in 2002 een nieuw pand en gaf werk aan vier medewerkers. GBG groeide, en zijn vader droeg uiteindelijk in 2022 het resterende aandelenpakket over aan Chris.

Direct Mail eerste specialisatie
GBG haalde zijn omzet aanvankelijk uit een mix van offset handelsdrukwerk en commercieel drukwerk. Maar in de negentiger jaren ontstaat er een groeiende markt voor kleinere oplages. De eerste tonermachines komen op de markt. Ze zijn breder grafisch inzetbaar. Het leidt tot de installatie van een digitale tonermachine die later wordt opgevolgd door een HP Indigo. Chris: ‘In die tijd wilden steeds meer bedrijven af van hun interne repro. Dat hebben we opgepakt. Het leverde extra omzet op en bracht ons tot de eerste specialisatie: die van Direct Mail.’
Sign-afdeling
Klanten zorgen er tot op de dag van vandaag voor dat het bedrijf geregeld een nieuwe richting inslaat. Zo had GBG makelaars als klant, waarvoor het bij nieuwbouwprojecten de prospectus drukte. Uit die hoek ontstond vraag naar makelaarsborden en posters. Dit leidde tot de aanschaf van een grootformaatprinter. Vervolgens groeide daaromheen een volwaardige signafdeling die alle vormen van signing aanbiedt.
Die signafdeling droeg weer bij aan de volgende stap, toen GBG in 2013 investeerde in de Agfa Tauro 2500. Destijds een nieuw model waarbij GBG “launching customer” was. Voor deze printer was op dat moment binnen de signafdeling beperkt werk, maar marktonderzoek wees destijds uit dat het drukken van schapkaarten en winkeldisplays kansrijk was. Parallel aan de eerste Tauro maakte voor de afwerking de eerste Zünd-snijtafel zijn opwachting, voor het digitaal rillen en stansen zonder stansvorm.

Stand in een box
Een volgende innovatie diende zich aan toen GBG in 2014 startte met het aanbieden van beursstands die zijn opgetrokken uit honingraat- en golfkarton. En diezelfde Tauro-printer ging ondertussen ook printen op plaatmaterialen als Forex en Dibond. In 2019 werd de locatie aan de Scottweg verruild voor een grotere nieuwbouwlocatie. Totdat in 2020 corona toeslaat, verloopt de omzetontwikkeling volgens prognose; de levering van uit karton opgetrokken beursstands is een van de groeisegmenten.
Chris: ‘Dan sta je vervolgens in één keer stil. Eén van de medewerkers bracht bij een brainstormsessie naar voren dat je het aanbod van bedrijven ook in een doos kunt verpakken en opsturen aan de thuiswerkende medewerkers. De eerste doos voor “Stand in een box” is de eigen promotiedoos waarmee GBG de klanten benadert. In de box zit een RFID-chip die een filmpje start op je mobiel, waarin het aanbod wordt uitgelegd.’
Robotisering
De vraag naar dozen kon in 2020 het omzetverlies door Covid 19 niet volledig goedmaken, maar het houdt de medewerkers in die tijd wél aan het werk. De piek aan het eind van het jaar zorgt zelfs voor overwerk. Dat is voor Chris reden om het productieproces tegen het licht te houden. De eerste stap is het aanpassen van de werkvloer op het verwerken van het volumineuze golfkarton.
Chris oriënteert zich op de operatorhandelingen, zoals de in- en uitleg op de printer en de inleg op de Zünd-tafel. Hij bekijkt verschillende oplossingen en komt daarbij in contact met KV-Techniek. Deze robotleverancier is op hetzelfde industrieterrein in Goes gehuisvest. Samen ontwikkelen ze de eerste stap om met behulp van een robot plaatmaterialen in te leggen op de Agfa Tauro. Samen met een opvangbak aan de achterzijde zorgt het ervoor dat de printer nu uren kan worden ingezet zonder operator-interventie.

Entree van de Zünd Q-line
Een belangrijke volgende stap vooruit is in 2023 de komst van de Zünd Q-line met Board Handling System, waarmee GBG de wereldwijde primeur heeft. De Zünd Q-line zorgt voor een belangrijke efficiëntieslag. Deze digitale snij- en freestafel kan zonder tussenkomst van een operator de volle 24 uur worden ingezet. Daarbij kan elke plaat volgens een uniek snij- en rilschema worden verwerkt, waardoor kleine bestellingen zonder interventie door het proces heen lopen.
De vraag naar maatwerkdozen en displays levert ook ander drukwerk op in de vorm van bijsluiters en folders. Ook gecombineerde opdrachten, waarbij GBG een beursstand, het promotiemateriaal en de displays op de stand levert, komen voor. Chris legt uit dat hij hierbij wel stuitte op de beperkingen van bestaande planmodules: ‘Door de combinatie van onze focus op kleinere oplages en combinatie-orders die in verschillende afdelingen tot stand komen, stuitten we op coördinatieproblemen. Dat ging ten koste van de flexibiliteit in de productie.’
Dashboard brengt rust
Dan kun je ervoor kiezen om een eigen planafdeling in te richten, waarbij planning een dagtaak is voor een of twee medewerkers. GBG koos echter een andere oplossing, zo vervolgt Chris: ‘Samen met softwarebedrijf FrisBEE is een digitaal dashboard ontwikkeld dat aansluit op de Multipress ERP-software. Via wat wij “het Dashboard” noemen kan de medewerker op elke werkplek afzonderlijk de relevante informatie zichtbaar maken. Hierdoor kunnen medewerkers gemakkelijk zelf beslissen om binnen de flow zaken uit te voeren en orders af te melden.’
De orderstroom verloopt inmiddels vrijwel papierloos, tot tevredenheid van Chris: ‘Via het Dashboard verloopt het coördineren van deelproducties tot eindproduct automatisch. Zo kunnen medewerkers met meer rust hun werk doen. Voorheen kon een bak vol met orderbonnen behoorlijk intimiderend zijn.’

Boostyourbox
De automatisering en robotisering hadden op de werkvloer tot gevolg dat de productiecapaciteit toenam zonder dat er nieuwe medewerkers moesten worden aangenomen. Echter, de toenemende vraag naar dozen en displays leidde ertoe dat op het bedrijfskantoor meer mensen nodig waren om offertes te maken en de bijbehorende werktekeningen van dozen en displays aan klanten te leveren.
Dat zorgde voor kosten aan de voorkant die bij kleine oplages behoorlijk meewegen. Hier bracht een volgende stap in automatisering de oplossing. Het in eigen beheer ontwikkelde “Boostyourbox”-webplatform - tot nu toe gebruikt voor golfkartonnen dozen - stelt klanten in staat om met een beperkt aantal parameters dozen op maat te ontwerpen. Op basis daarvan wordt de prijs berekend en wordt automatisch een werktekening aangemaakt die de klant kan downloaden.
Chris: ‘We zijn begonnen met een aantal bestaande klanten, die hier gunstig op reageerden. Vervolgens hebben we Boostyourbox op verschillende beurzen onder de aandacht gebracht. Dat leverde nieuwe klanten op, waardoor de omzet via Boostyourbox snel groeit.’
Ook vouwkarton via webplatform
De afgelopen twee jaar kwamen ook steeds vaker aanvragen binnen voor dozen uit (luxe) vouwkarton in kleinere oplages. GBG kon aanvankelijk geen goede prijs afgeven omdat de uitrusting hier minder goed op aansloot. Dit was reden voor Chris om zich te oriënteren op het inrichten van een productielijn voor de verwerking van vouwkarton in kleine oplages.
Het digitaal drukken van vouwkarton heeft een aantal uitdagingen, zoals de krasvastheid. Na een aantal tests met uiteenlopende printers koos Chris voor de Fujifilm Revoria Press PC1120. De tonerprinter is deze zomer geplaatst en zal vanaf eind 2025 worden ingezet. De printer levert een krasvast resultaat en heeft bovendien spotvernis en metallic aan boord. Dat is bij luxe verpakkingen zeker een plus.
Voor het rillen en uitsnijden van vouwkarton zonder daarvoor een stansvorm te gebruiken, moest ook een eigen oplossing komen. Die vond Chris in de vorm van de Motioncutter, lasercutter en een snel instelbare vouwplakmachine. Deze productiestraat wordt ook ingezet voor andere vormen van drukwerk. ‘Het gebruik van metallic en spotvernis bieden we nu aan onze bestaande drukwerkklanten aan, net als laserstansen’, zo vertelt Chris.

Omzet op prima peil
Terugkijkend op alle veranderingen binnen het bedrijf, stelt Chris vast dat de investeringen in nieuwe producten en productlijnen ervoor hebben gezorgd dat GBG zich uitstekend kon handhaven, ondanks het wegvallen van een deel van de traditionele omzet in drukwerk en DM.
‘Met name in de DM-markt zijn de ontwikkelingen dramatisch. Deze markt stond al langer onder druk. PostNL zorgt er, door steeds hogere tarieven en lagere bezorgkwaliteit, voor dat er klanten afhaken. Eind vorig jaar zagen we in DM dan ook een sterke terugval. Door dit soort marktontwikkelingen kun je het je niet veroorloven om een jaar lang een pas op de plaats te maken, en is onze investering in de productie van vouwdozen goed getimed. Dat we onze omzet uit verschillende marktsegmenten halen, waaronder signing, maakt ons minder kwetsbaar. Maar het blijft noodzakelijk om kort op de bal te spelen en op tijd nieuwe zaken aan te pakken.’
Inzicht in apparatuur en IT
Voor GBG bestaat de aanpak vooral uit het inzetten van het specialisme van efficiënt produceren in kleine oplages. Inzicht in hoe apparatuur werkt en hoe software kan worden ingezet is daarbij belangrijk. Het is volgens Chris van meerwaarde om je breed te oriënteren en soms spelers van buiten de grafische markt te betrekken. Zo was KV-Techniek vooral bezig met robotisering van de foodsector. En softwarebedrijf FrisBEE ontwikkelde het Dashboard oorspronkelijk voor een timmerbedrijf.
Het is ook een kwestie van de juiste mensen om je heen in het team. Waar Chris alles weet over de productiemiddelen op de werkvloer, laat hij de keuze bij de software vooral over aan zijn IT-medewerkers.
Zeeuwse innovatieprijs
Deze aanpak heeft GBG veel gebracht. Inmiddels oriënteert Chris zich alweer op vervolgstappen. En de grafische markt heeft met GBG een goed uithangbord, zoals blijkt uit de nominatie voor de Zeeuwse Innovatieprijs “Emergo”. Chris: ‘Een mooie erkenning voor de innovatieve bijdrage van GBG aan de toekomst van Zeeland.’
Tekst en fotografie: Herman Hartman / Foto boven: GBG-eigenaar Chris van Antwerpen met het omslag van de nieuwe bedrijfsbrochure
Wil je het gedrukte PRINTmatters magazine ontvangen? Neem een proefabonnement.